Saturday, March 14, 2009






Bugun arkadasin kizinin 4 yas programindaydik, eski adiyla amin alayi, ben biraz erken gittim yardima, Ahrar'i babasiyla biraktim , bu tur kalabalik programlarda cocuksuz rahat ediyorum, Ahrar'i tutamiyorum artik, hep yurumek istiyor, kucuk oldugu icin arada kayniyor devamli pesinden kosmam lazim :)Mirzahan arkadaslariyla beraberdi, aksama da babasiyla maca gidecekler, iple cekiyor bu saatleri :)
Bugunku programla alakali guzel bir yazi okudum tesadufen nette gezerken karsima cikti,
AMİN ALAYI

Osmanlı Devletinde 4-7 yaş arasındaki çocuklara “elif-ba” ve ahlak bilgilerinin öğretildiği ilk mektebe başlatılırken yapılan merasim. Bu merasimin bir kandil günü olmasına bilhassa dikkat edilirdi. Bu mümkün olmazsa, pazartesi veya perşembe günleri yapılırdı.Merasime bir gün önceden evin temizliğiyle başlanırdı. Ayrıca ailenin mensupları Kapalıçarşı’ya giderek, okula başlayacak çocuğa ve mahalledeki fakirlerin çocuklarına gerekli eşyaları alırlardı. Bundan başka aile yadigarı rahle de cilaya verilirdi.Amin alayı yapılacağı gün, sabah namazından sonra çocuğa yeni elbiseleri giydirilir, hazırlık tamamlanınca ailece Eyüb Sultan’a gidilir ve burada dua edilirdi. Eve dönüldükten kısa bir süre sonra, okul çocukları ile ilahiciler gelirdi. Her okulun ayrı bir ilahicisi vardı. Semtte, amin alayı bir seyir vesilesiydi. O gün sokaklarda bir bayram havası ve görülmedik bir kalabalık olurdu. Mektebe gidecek çocuk, evinin kapısında göründüğü anda ilahiciler ilahi okumaya başlarlar ve ilahilerin uygun yerlerinde alayda hazır bulunan Aminciler de “amin! amin!” diye nakarat yaparlardı. İlahi sona erince mahallenin hocası duaya başlar, çevrede bulunanlar büyük bir huşu içinde, çömelerek duayı sessizce dinlerdi. Hocanın duası sona erince, ilahiler okunmaya başlanır, amin nidaları göğe yükselirdi. Bu sırada mahallenin bekçisi, çocuğu hazırlanmış olan midilliye bindirir, yedeğine geçer, okulun kalfası ve müzakerecisi de atın iki tarafına geçerek alay hareket ederdi.Amin alayı belirli teşrifat kaidelerine bağlıydı. En önde giden, atlas yastık üzerindeki sırmalı kesesiyle elif-bayı taşırdı. Onun arkasından, başının üzerinde rahle ve çocuğun okulda oturacağı minderi götüren uzun boylu birisi giderdi. Bunu okula gidecek çocuk takib ederdi. Çocuğun arkasında okulun hocasıyla ilahiciler, aminciler bulunurdu. Amincilerin arkasında da ikişer ikişer el ele tutuşan mekteb talebeleri gelirdi. Alayı çocuğun babası, davetliler, akrabalar ve yakın dostlar tamamlardı.Yolda ilahiciler okumaya devam eder, aminciler de münasip yerlerde “amin” derlerdi. Bu topluluk sonunda okul kapısına varır; çocuk hemen içeri girmez burada zamanın padişahına dua edilir ve gülbank okunurdu. Gülbank’ı müteakip hoca tekrar dua eder, nihayet çocuğun bir elinden okul kalfası, diğer elinden de kapıcı tutar ve doğruca hocanın yanına çıkarlardı.Çocuk hocanın önüne geldiğinde elini öper, karşısında diz çökerdi. Bu arada, kalfa da elif-ba cüzünü rahleye açardı. Daha sonra hoca Besmele-i şerif’i takiben Elif harfini gösterir ve ilk dersini verirdi.Amin alayları eski devirlerde kısaca böyle olur ve çocuk ilk dersi bu şekilde alırdı.
Bizim yaptigimiz bunun modernize edilmis hali, cocuklar icin hos bir ani,buyukler icinde kaynasma toplantisi.

6 comments:

Aygül said...

Canım ne güzel adetlermiş değil mi.Sizinkide çok güzel olmuştur tabi.Yerim salıncaktaki Ahrar'ı.Büyüdükçe şekerleşiyor))))

New York'tan said...

Tesekkurler Aygul teyzesi, bence de guzel adetler, burada 1 senedir yapiliyor bu tur programlar, insallah Ahrar'a da yapmayi dusunuyorum buyusun :))

AskinAy said...

programlar harikaymis cidden yaa ne güzel,salincaktaki yakisikliyi öptüm cok cok keyifli pazarlar...

arzu said...

Nekadar guzel bir adetmis. Modernize edilerekde olsa devam ediliyor olmasi cok guzel, keske biz NY'dayken haberim olsaydi, Aslihan icin yaptiramazmiydik boyle birsey diye dusundum simdi. Yoksa sadece erkek cocuklar icin yapilan birsey mi?Buarada Ahrar cok seker ya, yerim onu:)saglicakla!

New York'tan said...

Tesekkurler Askinay :)
Arzu'cum,hem kiz hem de erkek cocuklari icin yapiliyor 4 ile 7 yas arasi istedigin zaman yapabilirsin, tavsiyem kesinlikle yap,neler yaptigimizi ogrenmek istersen sana mail atarim :)

arzu said...

Seymacim, pek tabiki isterim, valla emailini sabirsizlikla bekliyorum, cok opuyorum!